Είναι ένας απο τους κορυφαίους αμυντικούς μέσους όλων των εποχών αφού τόσο με την Μπαρτσελόνα όσο και με την εθνική Ισπανίας πέτυχε σημαντικές διακρίσεις. Ο ρόλος του Τσάβι Ερνάντεθ ήταν θεμελιώδης στο περίφημο "τικι τάκα" που καθιερώθηκε τόσο με τους "μπλαουγκράνα" όσο και με την Ισπανία στα τέλη της πρώτης δεκαετίας του 21ου αιώνα.
Γεννήθηκε στις 25 Ιανουαρίου του 1980 στην Τεράσα, ο πατέρας του Χοακίμ αγωνίστηκε με την φανέλα της Σαμπαντέλ στην πρώτη κατηγορία και στην ηλικία των 11 ετών εντάχθηκε στην περίφημη ακαδημία της Μπαρτσελόνα "Λα Μασία".
Πολύ σύντομα εντάχθηκε στην πρώτη ομάδα και τον Αύγουστο του 1998 έπαιξε στο Σουπερ Καπ κόντρα στην Μαγιόρκα, ενώ τον Οκτώβριο έκανε ντεμπούτο και στο Πρωτάθλημα. Ουσιαστικά ήταν ο αντικαταστάτης του Γκουαρδιόλα στον χώρο της μεσαίας γραμμής σε μια εποχή που οι "μπλαουγκράνα" αντιμετώπιζαν αρκετά προβλήματα κυρίως οικονομικής φύσης.
Με Ράϊκαρντ αλλά πάνω απο όλα με Γκουαρδιόλα ο Τσάβι αποτέλεσε τον κινητήριο μοχλό στον χώρο του κέντρου και μαζί με τον Ινιέστα συνέθεσαν ένα εκπληκτικό δίδυμο. Μέχρι και το 2015 κατέκτησε 8 Πρωταθλήματα(1999,2005,2006,2009,2010,2011,2013,2015), 3 Κύπελλα(2009,2012,2015), 6 Σουπερ Καπ(2005,2006,2009,2010,2011,2013)
4 Champions League το 2006 στο Παρίσι κόντρα στην Άρσεναλ, το 2009 και το 2011 κόντρα στην Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ σε Ρώμη και Λονδίνο αντίστοιχα και το 2015 στο Βερολίνο κόντρα στην Γιουβέντους, 2 Ευρωπαικά Σούπερ Καπ το 2009 κόντρα σε Σαχτάρ Ντόνετσκ και το 2011 κόντρα στην Πόρτο και 2 Παγκόσμια Κύπελλα Συλλόγων το 2009 στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα κόντρα στην Εστουντιάντες και το 2011 στην Γιοκοχάμα κόντρα στην Σάντος.
Είναι ο πρώτος σε συμμετοχές στην ιστορία του συλλόγου σε όλες τις διοργανώσεις με 767 έχοντας πετύχει και 85 τέρματα. Τον Μάιο του 2015 θα ανακοινώσει την απόφαση του να αποχωρήσει απο την Μπαρτσελόνα και η New York City FC προσπάθησε έντονα να τον κάνει δικό του, θέλοντας να τον ενώσει ξανά με τον Νταβίντ Βίγια.
Άν και υπήρξαν προχωρημένες συζητήσεις, ο Τσάβι απέρριψε την προοπτική της Νέας Υόρκης. Κατά τη διάρκεια της τελευταίας του σεζόν στη Βαρκελώνη, δέχθηκε διερευνητική κρούση από το περιβάλλον της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ.
Ο ίδιος όμως είχε ξεκαθαρίσει πως δεν θα αγωνιζόταν ποτέ σε άλλη ευρωπαϊκή ομάδα, ώστε να μην τεθεί ποτέ αντιμέτωπος με την Μπαρτσελόνα. Η Αλ Σαντ απο το Κατάρ του προσέφερε ένα ηγεμονικό συμβόλαιο ύψους 10 εκατομμυρίων ευρώ ετησίως και εκτός από το αγωνιστικό κομμάτι, η πρόταση περιλάμβανε τον ρόλο του πρεσβευτή για το Μουντιάλ του 2022 και τη δυνατότητα να σπουδάσει προπονητική στην Ακαδημία Aspire.
Θα κερδίσει το Κύπελλο του Κατάρ μέχρι και τον Μάιο το 2019 όταν ύστερα απο 117 συμμετοχές και 25 γκολ ανακοίνωσε την αποχώρηση του απο την ενεργό δράση.
Στις 15 Νοεμβρίου του 2000 στην Σεβίλλη σε φιλικό παιχνίδι κόντρα στην Ολλανδία θα κάνει ντεμπούτο. Θα αγωνιστεί στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 2002 σε τρία παιχνίδια κόντρα σε Παραγουάη, Νότιο Αφρική και Νότιο Κορέα στα προημιτελικά.
Στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 2006 στην Γερμανία θα δώσει το παρών και στα τέσσερα παιχνίδια της διοργάνωσης, ενώ δύο χρόνια αργότερα το 2008 θα κατακτήσει το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα σε Αυστρία και Ελβετία όπου και θα αναδειχθεί κορυφαίος παίκτης της διοργάνωσης αλλά και στην κορυφαία ομάδα της διοργάνωσης.
Στην Νότιο Αφρική το 2010 θα είναι βασικός και αναντικατάστατος στην κατάκτηση του Παγκοσμίου Κυπέλλου, ενώ το 2012 στα γήπεδα της το βραβείο για την Πολωνίας και της Ουκρανίας θα αναδειχθεί για δεύτερη συνεχόμενη φορά Πρωταθλητής Ευρώπης.
Η τελευταία του παρουσία με την Εθνική Ισπανίας θα έρθει στην Βραζιλία στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 2014 όπου θα είναι στην 23αδα και θα αγωνιστεί σε ένα παιχνίδι κόντρα στην Ολλανδία στις 13 Ιουνίου στο Σαλβαδόρ. Θα συμπληρώσει συνολικά 133 συμμετοχές με την "φούρια ρόχα" που τον φέρνει στην τρίτη θέση πίσω απο τον Ίκερ Κασίγιας και τον Σέρχιο Ράμος, έχοντας πετύχει και 13 γκολ.
Μετά την αποχώρηση απο την ενεργό δράση ανέλαβε την τεχνική ηγεσία της Άλ Σάντ τον Μάιο του 2019, υπογράφοντας συμβόλαιο για δύο χρόνια. Με το ξεκίνημα του κατέκτησε το Σούπερ Καπ του Κατάρ, ενώ τον Ιανουάριο του 2020 κατέκτησε το Κύπελλο, το Κύπελλο του Εμίρη και το Qatari Stars Cup.
Μόλις λίγους μήνες μετά την απόσυρσή του, τον Ιανουάριο του 2020, η διοίκηση της Μπαρτσελόνα μετά την απόλυση του Ερνέστο Βαλβέρδε ταξίδεψε στο Κατάρ και του προσέφερε επίσημα το τιμόνι της ομάδας. Ο Τσάβι απέρριψε την πρόταση, δηλώνοντας ότι ήταν πολύ νωρίς για ένα τέτοιο βήμα και ότι χρειαζόταν περισσότερη προπονητική ωριμότητα.
Στο πλαίσιο του ρόλου του ως πρεσβευτής για το Μουντιάλ 2022, υπήρχε στο τραπέζι η προοπτική να αναλάβει την εθνική ομάδα της χώρας για το τουρνουά, όμως ο ίδιος ππροτίμησε την καθημερινή τριβή σε επίπεδο συλλόγου με την Αλ Σαντ.
Μετά την απόλυση του Ρόναλντ Κούμαν, η ισπανική ομάδα βρισκόταν σε βαθιά αγωνιστική κρίση. Ο πρόεδρος Ζοάν Λαπόρτα στράφηκε στον Τσάβι, θεωρώντας τον ως τον ιδανικό άνθρωπο για να επαναφέρει τη φιλοσοφία του συλλόγου.
Ξεκαθάρισε αμέσως στη διοίκηση της Αλ Σαντ ότι η πρόταση αυτή αποτελούσε την ευκαιρία της ζωής του και ζήτησε να μην του σταθούν εμπόδιο. Για να ολοκληρωθεί η μετακίνηση, χρειάστηκε να καταβληθεί στην Αλ Σαντ η ρήτρα αποδέσμευσης ύψους 5 εκατομμυρίων ευρώ.
Το ποσό αυτό καλύφθηκε με συνεισφορά τόσο της Μπαρτσελόνα όσο και του ίδιου του Τσάβι. [Παρά την αρχική απροθυμία των Καταριανών να χάσουν τον προπονητή τους στα μισά της σεζόν, η διοίκηση σεβάστηκε την προσφορά του και τον άφησε να αποχωρήσει μέσα σε κλίμα συγκίνησης.
Στις 5 Νοεμβρίου του 2021 θα αναλάβει την τεχνική ηγεσία της Μπαρτσελόνα στην θέση του Ρόναλντ Κούμαν και θα αποχωρήσει απο την Άλ Σαντ ύστερα απο 102 παιχνίδια, έχοντας 67 νίκες, 17 ισοπαλίες και 18 ήττες.
Στους "μπλαουγκράνα" θα κάτσει τρία χρόνια μέχρι και το 2024 όπου και θα κατακτήσει το Πρωτάθλημα την περίοδο 2022-23 και σε 143 παιχνίδια θα έχει απολογισμό 90 νίκες, 24 ισοπαλίες και 29 ήττες.
Αν και λίγες εβδομάδες νωρίτερα οι δύο πλευρές είχαν συμφωνήσει να συνεχίσουν μαζί ακυρώνοντας την αρχική απόφαση παραίτησης του Τσάβι, η κατάσταση ανατράπηκε ραγδαία.
Η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι ήταν μια συνέντευξη τύπου πριν από αγώνα με την Αλμερία. Ο Τσάβι δήλωσε δημόσια ότι η Μπαρτσελόνα βρίσκεται σε πολύ δύσκολη οικονομική θέση σε σχέση με το παρελθόν.
Συμπλήρωσε ότι οι φίλαθλοι πρέπει να καταλάβουν πως είναι εξαιρετικά δύσκολο να ανταγωνιστούν τη Ρεάλ Μαδρίτης και άλλους ευρωπαϊκούς συλλόγους στις μεταγραφές. Ο Λαπόρτα θεώρησε αυτές τις δηλώσεις ως ηττοπάθεια και «προδοσία», καθώς ο Τσάβι του είχε υποσχεθεί ιδιωτικώς ότι πίστευε απόλυτα στο υπάρχον υλικό.
Ο Τσάβι, σε συνεργασία με τον αθλητικό διευθυντή Ντέκο, ζήτησε ριζικές αλλαγές στην ομάδα για τη νέα σεζόν. Σύμφωνα με μεταγενέστερες αποκαλύψεις, ο Καταλανός τεχνικός είχε εισηγηθεί την απομάκρυνση αρκετών πρωτοκλασάτων ανάμεσά τους και ο Ρόμπερτ Λεβαντόφσκι, θεωρώντας ότι δεν μπορούσαν πλέον να υπηρετήσουν το πλάνο του.
Η διοίκηση διαφώνησε κάθετα με αυτή την προσέγγιση, στο εσωτερικό του συλλόγου υπήρχε έντονη δυσαρέσκεια για το επίπεδο της φυσικής κατάστασης των παικτών, η διοίκηση πίστευε ότι η ομάδα «άδειαζε» σωματικά στα τελευταία λεπτά των κρίσιμων αγώνων και ότι το προπονητικό επιτελείο του Τσάβι δεν δούλευε όσο σκληρά χρειαζόταν στον συγκεκριμένο τομέα.
Το υπόβαθρο της κρίσης ήταν καθαρά αγωνιστικό, η Μπαρτσελόνα ολοκλήρωσε τη σεζόν 2023-24 χωρίς να κατακτήσει κανέναν τίτλο, χάνοντας εύκολα το πρωτάθλημα από τη Ρεάλ Μαδρίτης, γνωρίζοντας τον αποκλεισμό στο Champions League από την Παρί Σεν Ζερμέν και χάνοντας στον τελικό του Σούπερ Καπ με βαρύ σκορ (4-1), με συνέπεια στις 24 Μάϊου του 2024 θα ανακοινωθεί η απόλυση του.
Είχε προτάσεις όπως απο την Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, που υπήρξε η πιο έντονη κρούση. Εκπρόσωποι της αγγλικής ομάδας ταξίδεψαν δύο φορές στη Βαρκελώνη για να συζητήσουν μαζί του, προσφέροντάς του το τιμόνι του συλλόγου, όμως απέρριψε την πρόταση, καθώς ήθελε να εξαντλήσει την περίοδο ξεκούρασής του.
Εξετάστηκε σοβαρά από τη διοίκηση της Τσέλσι ως μια επιλογή που θα έφερνε σταθερότητα και επιθετική φιλοσοφία, αλλά οι συζητήσεις παρέμειναν σε φιλολογικό επίπεδο. Επίσης η Σπαρτάκ Μόσχας του κατέθεσε μια πολύ υψηλή οικονομικά προσφορά για να αναλάβει άμεσα την τεχνική ηγεσία, όμως την απέρριψε αμέσως, ξεκαθαρίζοντας ότι το συγκεκριμένο αθλητικό πρότζεκτ δεν τον ενδιέφερε.
Πριν στραφεί σε άλλες λύσεις, ο «Αίαντας» προσέγγισε την πλευρά του Καταλανού, θεωρώντας ότι η φιλοσοφία του ταιριάζει απόλυτα με το DNA του συλλόγου, ωστόσο, δεν ήταν έτοιμος να επιστρέψει στους πάγκοους.
Δέχθηκε κρούση από την Άλ Ιτιχάντ απο την Σαουδική Αραβία, με ένα εξαιρετικά πλούσιο συμβόλαιο, αλλά το απέρριψε καθώς προτεραιότητά του ήταν να παραμείνει στο κορυφαίο επίπεδο του παγκόσμιου ποδοσφαίρου.
Στις 12 Αυγούστου του 2026 επισημοποίησε τη συμφωνία με τον 46χρονο Καταλανό τεχνικό, ο οποίος επιστρέφει στους πάγκους μετά από δύο χρόνια αποχής. Υπέγραψε τετραετές συμβόλαιο συνεργασίας, το οποίο θα έχει ισχύ μέχρι και το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2030, θα καθοδηγήσει επίσης την ομάδα στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα του 2028.
Αντικαθιστά τον Ρόναλντ Κούμαν, ο οποίος παραιτήθηκε νωρίτερα το καλοκαίρι του 2026, μετά τον αποκλεισμό της Ολλανδίας στη φάση των «32» του Μουντιάλ από το Μαρόκο. Γίνεται μόλις ο πρώτος ξένος ομοσπονδιακός προπονητής της Ολλανδίας μετά από 48 χρόνια, όταν στον πάγκο της καθόταν ο Αυστριακός Ερνστ Χάπελ (1977-1978).
Σε δηλώσεις του, εξήγησε ότι η ανάληψη μιας εθνικής ομάδας αποτελούσε προτεραιότητα για τον ίδιο, καθώς ο συγκεκριμένος ρόλος του επιτρέπει να αφιερώνει περισσότερο χρόνο στα μικρά παιδιά του σε σχέση με την καθημερινή πίεση ενός συλλόγου και στο προπονητικό τιμ συμπεριλαμβάνεται ο Πάτρικ Κλάιφερτ.
Τρεις συνεχόμενες χρονιές το 2009, το 2010 και το 2011 κατέλαβε την τρίτη θέση στην ψηφοφορία για την Χρυσή Μπάλα, όπως και στην αντίστοιχη ψηφοφορία της FIFA το 2009. Το 2015 η Marca του απένειμε το βραβείο Marca Leyenda για την προσφορά του, ενώ το 2010 του απονεμήθη το Χρυσό Μετάλλιο για την προσφορά του στον αθλητισμό της Ισπανίας.
