Λουίς Κουμπίγια "Έl Negro"

Ένας απο τους κορυφαίους επιθετικούς που ανέδειξε το ουρουγουανικό και δη το λατινοαμερικάνικο ποδόσφαιρο, ο Λουίς Κουμπίγια που αγωνίστηκε και στις δύο μεγάλες ομάδες της χώρας. Όταν αποσύρθηκε απο την ενεργό δράση ακολούθησε την προπονητική συνδέοντας το όνομα του με την Ολίμπια Ασουνσιόν,

Γεννημένος στις 28 Μαρτίου του 1940 στην πόλη Παισαντού και απο πολύ μικρός έδειξε την κλίση του στο ποδόσφαιρο. Σε ηλικία δε 3 ετών το έσκασε απο το σπίτι του για να δει έναν αγώνα και χρειάστηκε η επέμβαση της αστυνομίας για να επιστρέψει σπίτι του.

Τα πρώτα του ποδοσφαιρικά βήματα στην ομάδα νέων της τοπικής ομάδας της Κολόν, και το 1957 σε πολύ μικρή ηλικία μόλις 17 ετών,  καθώς το εξαιρετικό του ταλέντο ως δεξί εξτρέμ εντοπίστηκε γρήγορα από τους σκάουτερ της ομάδας του Μοντεβιδέο και έτσι η Πενιαρόλ τον ενέταξε στο δυναμικό της. 

Με τους "καρμπονέρος" αγωνίστηκε για μια πενταετία έως και το 1962 έχοντας 63 συμμετοχές και 14 γκολ, ένα ιδιαίτερα πετυχημένο πέρασμα αφού κατάφερε να κατακτήσει 4 Πρωταθλήματα(1958,1959,1960,1961), 2 Copa Libertadores(1960,1961) κόντρα σε Ολίμπια Ασουνσιόν και Παλμέιρας αντίστοιχα και το Διηπειρωτικό του 1961 σε διπλούς τελικούς απέναντι στην Μπενφίκα του Εουσέμπιο.

Το καλοκαίρι του 1962 η Μπαρτσελόνα, με προπονητή τότε τον θρυλικό Λάζλο Κουμπάλα, αναζητούσε παίκτες με διεθνή κλάση για να ανανεώσει την επιθετική της γραμμή. Το εξαιρετικό προφίλ του Κουμπίγια στα Copa Libertadores και στο Μουντιάλ του 1962 έκανε τους Καταλανούς να μην διστάσουν να δαπανήσουν ένα μεγάλο ποσό για τα δεδομένα της εποχής 5 εκατομμύρια πεσέτες.

Την 1η Ιουλίου 1962, η Μπαρτσελόνα ταξίδεψε στο Μοντεβιδέο και αντιμετώπισε την Πενιαρόλ στο "Σεντενάριο" (το ματς έληξε 1-1). Πριν από τη σέντρα, 50.000 οπαδοί αποθέωσαν τον Κουμπίγια, ο οποίος τιμήθηκε από τους συμπαίκτες του για την προσφορά του πριν επιβιβαστεί στο αεροπλάνο για την Ευρώπη.

Όμως ο Κουμπίγια ήταν άτυχος μιας και  έπεσε σε μια περίοδο όπου οι "μπλαουγκράνα" βρισκόταν στην "σκιά" της Ρεάλ Μαδρίτης που ήταν η κυρίαρχος του πρωταθλήματος. Επίσης ο Κουμπάλα που ήταν τότε προπονητής της Μπαρτσελόνα επέλεγε να τον αφήνει εκτός μιας και υπήρχαν τρεις ξένοι στους "μπλαουγκράνα" και έπρεπε να παίζουν οι δύο απο αυτούς. 

Θα κατακτήσει το κύπελλο του 1963, έχοντας όμως μόνο 25 συμμετοχές και 5 γκολ στο διετές πέρασμα του από την Ισπανία. Όμως το καλοκαίρι τυ 1964, η μετακίνησή του είχε δρομολογηθεί απευθείας από τη διοίκηση της Μπαρτσελόνα που επιθυμούσε να αποδεσμεύσει μια θέση ξένου παίκτη, 

Η Ρίβερ Πλέιτ θα είναι αυτή που θα καλύψει τις οικονομικές απαιτήσεις των Καταλανών πληρώνοντας το ποσό των 2.800.000 πεσετών. Η μεταγραφή σφραγίστηκε στο πλαίσιο μιας μεγάλης καλοκαιρινής περιοδείας της Μπαρτσελόνα στη Λατινική Αμερική όπου στις 9 Ιουλίου 1964, οι δύο ομάδες αναμετρήθηκαν σε φιλικό αγώνα στο Μπουένος Άιρες για το "Trofeo Cuadrangular de la Concordia Iberoamericana".

Σε εκείνο το ματς, η Ρίβερ Πλέιτ συνέτριψε την Μπαρτσελόνα με 5-1, με τον Κουμπίγια να αγωνίζεται πλέον με τη φανέλα της αργεντίνικης ομάδας. Δεν κατέκτησε κάποιον τίτλο με τους "μιλιονάριος" έχοντας σε 129 συμμετοχές πετύχει  31 γκολ. 

Το 1969 αποφάσισε να αποχωρήσει από τη Ρίβερ Πλέιτ, η πρώτη του επιλογή ήταν η επιστροφή στην Πενιαρόλ. Ωστόσο, η τότε διοίκηση της Πενιαρόλ θεώρησε ότι ο 29χρονος εξρέμ είχε περάσει τα καλύτερα ποδοσφαιρικά του χρόνια και του πρόσφερε ένα πολύ χαμηλό συμβόλαιο.

Η Νασιονάλ, η οποία έψαχνε απεγνωσμένα τον τρόπο να σπάσει την κυριαρχία της Πενιαρόλ, εκμεταλλεύτηκε την ευκαιρία και του προσέφερε ένα εξαιρετικό συμβόλαιο με πολύ υψηλές αποδοχές, το οποίο ο Κουμπίγια αποδέχτηκε αμέσως.

Οι οπαδοί της Πενιαρόλ δεν του συγχώρεσαν ποτέ αυτή την κίνηση. Από είδωλο και ήρωας των τίτλων του 1960 και 1961, μετατράπηκε ακαριαία στον μεγαλύτερο «προδότη» στα μάτια τους. Στα παραδοσιακά ντέρμπι στο "Σεντενάριο", κάθε φορά που ο Κουμπίγια ακουμπούσε την μπάλα, ολόκληρη η κερκίδα της Πενιαρόλ ξεσπούσε σε εκκωφαντικές αποδοκιμασίες, σφυρίγματα και ύβρεις.

Η έχθρα δεν περιορίστηκε στις κερκίδες, οι πρώην συμπαίκτες του στην Πενιαρόλ τον αντιμετώπιζαν με εξαιρετική σκληρότητα μέσα στον αγωνιστικό χώρο, με τα μαρκαρίσματα πάνω του να είναι ιδιαίτερα βίαια.

Η θητεία του  στην Νασιονάλ ήταν ιδιαίτερα πετυχημένη αφού κατέκτησε 4 Πρωταθλήματα(1969,1970,1971,1972), 1 Copa Libertadores το 1971 κόντρα στην Εστουντιάντες, 1 Διηπειρωτικό Κύπελλο το 1971 κόντρα στον Παναθηναϊκό, 1 Copa Interamericana το 1971 σε 249 συμμετοχές με 64 γκολ.

Μετά το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1974 στη Δυτική Γερμανία όπου ο Κουμπίγια έπαιξε με την Εθνική Ουρουγουάης, η Νασιονάλ αποφάσισε να προχωρήσει σε ριζική ανανέωση του ρόστερ της, μειώνοντας τον χρόνο συμμετοχής των παλαιότερων παικτών.

Το 1974 ο Κουμπίγια κατέγραψε μόλις 5 επίσημες συμμετοχές με τη Νασιονάλ, η διοίκηση δεν ήταν διατεθειμένη να ανανεώσει το συμβόλαιό του με τις υψηλές αποδοχές που είχε τα προηγούμενα χρόνια, γεγονός που τον οδήγησε στην απόφαση να αναζητήσει τον επόμενο σταθμό του εκτός συνόρων.

Λόγω της προχωρημένης ποδοσφαιρικής του ηλικίας και των πρόσφατων τραυματισμών του, το 1975 οι μεγάλοι σύλλογοι της Λατινικής Αμερικής δεν κινήθηκαν για την απόκτησή του. Η Σαντιάγο Μόρνινγκ, μια παραδοσιακή αλλά μικρότερης δυναμικής ομάδα του Σαντιάγο, του πρόσφερε την ευκαιρία για ένα τελευταίο καλό συμβόλαιο στο εξωτερικό, έχοντας 31 συμμετοχές και σημείωσε 4 γκολ.

Θα κλείσει την καριέρα του στην Ουρουγουάη το 1976 με την Ντεφενσόρ αφού και η Πενιαρόλ αλλά και η Νασιονάλ είχαν στρέψει το ενδιαφέρον τους σε νεότερους παίκτες, θεωρώντας ότι ο έμπειρος εξρέμ δεν μπορούσε να ανταπεξέλθει στις υψηλές απαιτήσεις του πρωταθλητισμού και του Κόπα Λιμπερταδόρες.

Έχοντας παίξει και στους δύο συλλόγους και ειδικά με την επεισοδιακή μεταγραφή του στη Νασιονάλ το 1969, οι γέφυρες επιστροφής είχαν σε μεγάλο βαθμό γκρεμιστεί, ειδικά με την Πενιαρόλ που τον θεωρούσε ακόμα «προδότη».

Για 44 ολόκληρα χρόνια Πενιαρόλ και Νασιονάλ μοιραζονταν τους τίτλους και όμως υπό την καθοδήγηση του προπονητή Χοσέ Ρικάρντο Ντε Λεόν, η Ντεφενσόρ έκανε μια συγκλονιστική πορεία. Ο Κουμπίγια, με την τεράστια προσωπικότητα και την εμπειρία του, έγινε ο ηγέτης των αποδυτηρίων και του αγωνιστικού χώρου.

Η Ντεφενσόρ κατέκτησε το πρωτάθλημα "σπάζοντας" έτσι το κατεστημένο των δύο "αιωνίων" της χώρας. Αυτες ήταν οι τελευταίες του 21 συμμετοχές στο χορτάρι, αφού αμέσως μετά από αυτόν τον απόλυτο θρίαμβο, ο Κουμπίγια αποφάσισε ότι δεν υπήρχε ιδανικότερο φινάλε και κρέμασε οριστικά τα ποδοσφαιρικά του παπούτσια.

Ο "Ελ Νέγκρο" έκανε ντεμπούτο στις 2 Μάϊου του 1959 σε φιλικό παιχνίδι κόντρα στην Παραγουάη στο Μοντεβίδεο. Πήρε μέρος σε τρείς τελικές φάσεις Παγκοσμίου Κυπέλλου ξεκινώντας απο το 1962 στην Χιλή, όπου αγωνίστηκε σε δύο παιχνίδια πετυχαίνοντας ένα γκολ απέναντι στην Κολομβία.

Ακολούθησε το 1970 στο Μεξικό όπου κατέλαβε την τέταρτη θέση και σε πέντε αγώνες πέτυχε ένα γκολ απέναντι στην Βραζιλία και το 1974 στην Δυτική Γερμανία όπου έπαιξε σε δύο παιχνίδια κόντρα σε Ολλανδία και Σουηδία με τους Σκανδιναβούς στις 23 Ιουνίου στο Ντίσελντορφ να πραγματοποιεί την 38η και τελευταία εμφάνιση έχοντας πετύχει και 11 γκολ .

Η προπονητική του καριέρα ήταν συνυφασμένη με την Ολίμπια Ασουνσιόν της Παραγουάης αφού ούτε λίγο ούτε πολύ πέντε φορές πέρασε από τον πάγκο της. Ξεκίνησε απο την 1η Ιανουαρίου του 1979 έως τις 30 Ιουνίου του 1980, κατακτώντας κατά σειρά 2 Πρωταθλήματα το 1979 και το 1980, το Copa Libertadores κόντρα στην Μπόκα Τζούνιορς, το Copa Interamericana και το Διηπειρωτικό Κύπελλο απέναντι στην Νότιγχαμ Φόρεστ.

Το δεύτερο πέρασμα απο την 1η Ιανουαρίου έως τις 31 Δεκεμβρίου του 1982 όπου και πάλι κατέκτησε το πρωτάθλημα. Το τρίτο απο την 1η Ιανουαρίου του 1988 έως τις 31 Δεκεμβρίου του 1993 με απολογισμό 2 Πρωταθλήματα(1988,1989),1 Copa Libertadores το 1990 κόντρα στην Μπαρτσελόνα Γκουαγιακίλ, 1 Supercopa Sudamericana  το 1990 κόντρα στην Νασιονάλ και το Recopa Sudamericana το 1991

Το τέταρτο πέρασμα ήταν απο τον Ιανυάριο του 1995 έως τις 31 Δεκεμβρίου του 1999,  όπου κατέκτησε 4 Πρωταθλήματα(1995,1997,1998,1999) 

Το πέμπτο πέρασμα απο την 1η Ιανουαρίου έως τις 19 Απριλίου του 2001 και απο τις 19 Μαϊου του 2003 έως τις 24 Μαρτίου του 2004  όπου κατέκτησε το Recopa Sudamericana το 2003 κόντρα στην Σαν Λορέντσο

Απο τις 25 Μαρτίου έως τις 2 Αυγούστου του 2004, απο την 1η Ιανουαρίου έως τις 21 Μαϊου του 2006 και απο τις 16 Αυγούστου έως τις 31 Δεκεμβρίου του  2010 όπου θα κλείσει αυτός ο κύκλος.

Είναι αναμφίβολα ο κορυφαίος προπονητής στην ιστορία του παραγουανικού συλλόγου κατακτώντας συνολικά 16 τίτλους, μακριά απο τον δεύτερο Αουρέλιο Γκονσάλες που έχει 7. 

Ακόμα έκατσε στον πάγκο της αργεντίνικης Νιούελς Ολντ Μπόις απο την 1η Ιανουαρίου έως τις 31 Δεκεμβρίου του 1980, στην Πενιαρόλ απο την 1η Ιανουαρίου έως τις 31 Δεκεμβρίου του 1981 όπου κατέκτησε το Πρωτάθλημα του 1981, της κολομβιανής Ατλέτικο Νασιονάλ απο την 1η Ιανουαρίου έως τις 31 Δεκεμβρίου του 1983, της Ρίβερ Πλέιτ το 1984.

Στις ααργντίνικες Ρασίγκ απο την 1η Ιανουαρίου έως τις 31 Δεκεμβρίου του 1994, Ταγιέρες απο τις 11 Μαρτίου έως τις 15 Μαϊου του 2003, 

Στις παραγουανικές Σερο Πορτένιο απο τις 8 Μαϊου εως τις 9 Ιουλίου του 2000, και Λιμπερτάδ απο την 1η Αυγούστου του 2000 έως τις 31 Δεκεμβρίου του 2000, στους C.S.D. Comunicaciones της Γουατεμάλας απο τις 15 Αυγούστου έως τις 15 Δεκεμβρίου του 2005

Στην Μπαρτσελόνα του Γκουαγιαακίλ από το Εκουαδόρ απο τις 22 Φεβρουαρίου έως τις 31 Δεκεμβρίου του 2007, στην περουβιανή Colegio Nacional Iquitos απο τις 21 Απριλιου έως τις 26 Μαϊου του 2009 και έκλεισε ο κύκλος στην Τακουάρι απο τις 10 Απρίλιο έως τις 16 Μαϊου του 2012.

Απο την 1η Ιανουαρίου του 1991 ανέλαβε την εθνική Ουρουγουάης την οποία κοούτσαρε σε δύο Copa America, αλλά τα άσχημα αποτελέσματα στην προκριματική φάση του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 1994 τον ανάγκασαν να παραιτηθεί, ενώ είχε έρθει και σε κόντρα με τα μεγάλα αστέρια(Φραντσέσκολι, Αγκιλέρα, Φονσέκα, Σόσα και Ερέρα) που εκείνη την περίοδο αγωνίζονταν στην Ευρώπη και σε 17 παιχνίδια είχε 8 νίκες, 5 ισοπαλίες και 4 ήττες.

Ο Λουίς Κουμπίγια είχε τόσες πολλές και σύντομες θητείες στους πάγκους κυρίως λόγω του εκρηκτικού, συγκρουσιακού χαρακτήρα του και της αδιαπραγμάτευτης απαίτησής του για τον απόλυτο έλεγχο των αποδυτηρίων, γεγονός που τον οδηγούσε σε συχνές ρήξεις με διοικήσεις, παίκτες και δημοσιογράφους.

Ο Κουμπίγια δεν δίσταζε να τα βάλει με τους πιο ισχυρούς παράγοντες του ποδοσφαίρου της Νοτίου Αμερικής. Στην Ολίμπια, η σχέση του με τον ιστορικό και αυταρχικό πρόεδρο Οσβάλντο Ντομίνγκες Ντιμπ ήταν μια συνεχής σχέση «αγάπης και μίσους». 

Ο πρόεδρος ήθελε να παρεμβαίνει στην ομάδα και ο Κουμπίγια δεν το δεχόταν ποτέ, κάτι που οδηγούσε σε παραιτήσεις ή απολύσεις, για να τον ξανακαλέσουν όμως λίγους μήνες μετά όταν η ομάδα χρειαζόταν τίτλους.

Είχε τη φήμη ενός εξαιρετικά σκληρού προπονητή «παλαιάς κοπής», απαιτούσε στρατιωτική πειθαρχία και εξαντλητικές προπονήσεις. Όταν οι παίκτες (ειδικά οι μεγάλοι αστέρες) αντιδρούσαν, ο Κουμπίγια τους άφηνε εκτός ομάδας, δημιουργώντας εντάσεις στα αποδυτήρια που ανάγκαζαν τις διοικήσεις να τον απομακρύνουν για να ηρεμήσουν τα πνεύματα.

Λόγω του τεράστιου κύρους του, πολλές ομάδες (και κυρίως η Ολίμπια) τον καλούσαν ως υπηρεσιακό ή σωτήρα της τελευταίας στιγμής. Όταν μια σεζόν πήγαινε στραβά, ο Κουμπίγια αναλάμβανε για λίγους μήνες απλώς για να «σώσει» την κατάσταση ή να πάρει ένα συγκεκριμένο κύπελλο, και στη συνέχεια αποχωρούσε.

Ο Ουρουγουανός τεχνικός είχε κάκιστες σχέσεις με τους αθλητικούς συντάκτες. Οι συνεντεύξεις τύπου του κατέληγαν συχνά σε άγριους καβγάδες και ειρωνείες, γεγονός που δημιουργούσε ένα πολύ βαρύ κλίμα γύρω από το όνομά του με το παραμικρό αρνητικό αποτέλεσμα.

Εκείνη την εποχή (δεκαετίες '80 και '90), το ποδόσφαιρο στη Νότια Αμερική είχε τεράστια αστάθεια. Οι προπονητές άλλαζαν σαν τα «πουκάμισα» μετά από 2-3 αποτυχημένα παιχνίδια, ο Κουμπίγια, όντας περιζήτητος, μετακινούταν συνεχώς μεταξύ Ουρουγουάης, Παραγουάης, Αργεντινής, Κολομβίας και Ισημερινού, αναζητώντας πάντα το επόμενο μεγάλο οικονομικό συμβόλαιο.

Μετά την ολοκλήρωση της μακράς και επιτυχημένης προπονητικής του καριέρας το 2012, ο Λουίς Κουμπίγια αποσύρθηκε από την ενεργό δράση λόγω σοβαρών προβλημάτων υγείας 

Λίγο μετά την τελευταία του θητεία στους πάγκους, διαγνώστηκε με καρκίνο του στομάχου. Πέρασε τους τελευταίους μήνες της ζωής του σε ιδιωτική κλινική στην πρωτεύουσα της Παραγουάης, την Ασουνσιόν, την πόλη όπου λατρεύτηκε ως «Θεός» από τους οπαδούς της Ολίμπια.

Έφυγε από τη ζωή στις 3 Μαρτίου 2013, σε ηλικία 72 ετών, μετά από επιπλοκές που παρουσιάστηκαν μετά από χειρουργική επέμβαση.

Ο θάνατός του προκάλεσε βαθιά θλίψη σε ολόκληρη τη Λατινική Αμερική. Η κυβέρνηση της Παραγουάης και η ποδοσφαιρική ομοσπονδία της χώρας τον τίμησαν με ειδικές τελετές, καθώς θεωρούνταν πλέον «υιοθετημένος γιος» της Παραγουάης.

Η σορός του εκτέθηκε σε λαϊκό προσκύνημα στο κλειστό γήπεδο της Ολίμπια Ασουνσιόν, όπου χιλιάδες οπαδοί κρατώντας σημαίες της ομάδας πήγαν για να του πουν το τελευταίο αντίο.