Αναμφίβολα είναι ο καλύτερος κεντρικός αμυντικός της Αργεντινής της τελευταίας εικοσαετίας. Άλλωστε δεν είναι τυχαίο ότι ο Ρομπέρτο Φαμπιάν Αγιάλα φόρεσε το περιβραχιόνιο του αρχηγού συνολικά 63 φορές, που αποτελεί ρεκόρ για την "αλμπισελέστε". Παράλληλα πραγματοποίησε σπουδαία καριέρα σε Ιταλία αλλά κυρίως στην Ισπανία.
Γεννήθηκε στις 14 Απριλίου 1973 στην πόλη Παρανά και ξεκίνησε την καριέρα του στην Φεροκαρίλ Οέστε πρώτα από τις ακαδημίες και στην συνέχεια το 1991 έκανε ντεμπούτο με την πρώτη ομάδα πραγματοποιώντας μάλιστα την πρώτη του χρονιά 19 συμμετοχές στο Πρωτάθλημα. Με τους "βερντολάγκα" αγωνίστηκε δύο ακόμα σεζόν 1992-1993 και 1993-1994 με 36 και 21 συμμετοχές με 1 γκολ αντίστοιχα στο Πρωτάθλημα.
Οι εμφανίσεις του κίνησαν το ενδιαφέρον της Μπόκα Τζούνιορς που εξέτασε σοβαρά την περίπτωσή του για την ενίσχυση της άμυνάς της. Στην ετερη ομάδα του Μπουένος Άιρες ο τότε προπονητής της Ρίβερ Πλέιτ, Ντανιέλ Πασαρέλα εισηγήθηκε προσωπικά την απόκτησή του. Ο ίδιος ο Πασαρέλα λειτούργησε ως «μαγνήτης» για τον νεαρό τότε Αγιάλα, ο οποίος ήθελε να δουλέψει μαζί του για να εξελιχθεί.
Η Ρίβερ Πλέιτ κινήθηκε πιο γρήγορα και μεθοδικά, προσφέροντας του καλύτερο πλάνο στον με αποτέλεσμα να τον κάνει δικό του το καλοκαίρι του 1993. Στην μία και μοναδική χρονιά που έκατσε στο "Μονουμεντάλ" να κατακτήσει το Apertura του 1994 έχοντας 53 συμμετοχές και 1 γκολ.
Η ειρωνεία είναι ότι η ομάδα που έφερε τον Αγιάλα στην Ευρώπη η Πάρμα δεν τον είδε ποτέ να αγωνίζεται με την φανέλα της αφού είχε ήδη συμπληρώσει τον αριθμό των ξένων που δικαιούνταν. Έτσι ήρθε σε συμφωνία με την Νάπολι, για να αγοράσουν το 50% των δικαιωμάτων του.
Στο "Σαν Πάολο" αγωνίστηκε για τρία χρόνια από το 1995 έως το 1998 έχοντας 123 συμμετοχές και 2 γκολ, όμως η Νάπολι το καλοκαίρι του 1998 υποβιβάστηκε και το συμβόλαιο του ήταν υψηλό για τα δεδομένα της κατηγορίας.
Η ίδια η Πάρμα εξέτασε το ενδεχόμενο να κρατήσει οριστικά τον παίκτη αντί να τον πουλήσει, καθώς είχε πλέον κενές θέσεις ξένων. ενώ το όνομά του είχε συνδεθεί ανεπίσημα με ομάδες της Ισπανίας η οποία άρεσε ως προορισμός στον Αργεντινό αλλά καμία δεν μπορούσε να ματσάρει το οικονομικό εκτόπισμα των «Ροσονέρι» εκείνη τη στιγμή.
Ο νέος τότε προπονητής της Μίλαν, Αλμπέρτο Τζακερόνι, αναζητούσε έναν αξιόπιστο, δυναμικό στόπερ για να εφαρμόσει το αγαπημένο του σύστημα 3-4-3, και ο Αγιάλα αποτελούσε την ιδανική επιλογή. Οπότε η διοίκηση κινήθηκε αστραπιαία, διαπραγματεύτηκε και με τους δύο συλλόγους, εξαγόρασε πλήρως τα δικαιώματα του παίκτη και με το ποσό της τάξης των 7,5 εκατομμυρίων ευρώ, τον ενέταξε στο ρόστερ της.
Με τους "ροσονέρι" αγωνίστηκε δύο χρόνια κατακτώντας το Πρωτάθλημα του 1999 έχοντας 53 συμμετοχές και 2 γκολ. Όμως στο σύστημα της Μίλαν υπήρχε τεράστιος ανταγωνισμός, οι θέσεις της άμυνας ήταν «καπαρωμένες» από θρύλους όπως ο Πάολο Μαλντίνι και ο Αλεσάντρο Κοστακούρτα, ενώ ο προπονητής Αλμπέρτο Τζακερόνι άρχισε να προτιμά άλλες επιλογές, όπως ο Ροκέ Ζούνιορ και ο Λουίτζι Σάλα.
Τη δεύτερη σεζόν του 1999–00, ο Αγιάλα έπαιξε σε μόλις 13 αγώνες πρωταθλήματος και ενόψει των υποχρεώσεών του με την Εθνική Αργεντινής, ο Αγιάλα χρειαζόταν μια ομάδα όπου θα ήταν ο απόλυτος ηγέτης της άμυνας.
Η Μπαρτσελόνα εξέτασε σοβαρά την περίπτωσή του εκείνο το καλοκαίρι, καθώς αναζητούσε ενίσχυση στα μετόπισθεν. Αν και υπήρξαν διερευνητικές επαφές, η Βαλένθια κινήθηκε πιο γρήγορα και αποφασιστικά.
Το όνομα του Αγιάλα είχε αρχίσει να κυκλοφορεί στα μπλοκάκια αγγλικών ομάδων. Η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ του Άλεξ Φέργκιουσον παρακολουθούσε στενά τον παίκτη, ένα ενδιαφέρον που έγινε επίσημη πρόταση 10 εκατομμυρίων λιρών λίγο αργότερα, τον Ιανουάριο του 2002.
Υπήρξαν κρούσεις από ιταλικές ομάδες μεσαίας και υψηλής δυναμικής που έψαχναν έμπειρο στόπερ, όμως ο Αγιάλα προτίμησε να αλλάξει παραστάσεις και να αγωνιστεί στο ισπανικό πρωτάθλημα.
Η Βαλένθια έχοντας μόλις φτάσει στον τελικό του Champions League, έψαχνε έναν ηγέτη για την άμυνά της. Ο προπονητής της, Έκτορ Κούπερ, πίεσε προσωπικά για την απόκτησή του, προσφέροντάς του εγγυημένο χρόνο συμμετοχής, γεγονός που έπεισε τον Αγιάλα να δεχτεί μάλιστα μείωση 30% στο πριμ υπογραφής του για να διευκολύνει τη μετακίνηση.
Το καλοκαίρι του 2000 η Βαλένθια προσφέρει στους Μιλανέζους το ποσό των 5 εκατομμύριων ευρώ για να τον φέρει στο 'Μεστάγια". Με τις "νυχτερίδες" θα περάσει την καλύτερη φάση της καριέρας του όσον αφορά σε συλλογικό επίπεδο αφού στα εφτά χρόνια παραμονής του κατέκτησε 2 Πρωταθλήματα Ισπανίας το 2002 και το 2004, το Κύπελλο ΟΥΕΦΑ στο "Ούλεβι" του Γκέτεμποργκ κόντρα στην Μαρσέιγ και το Ευρωπαϊκό Σούπερ Καπ του 2004 κόντρα στην Πόρτο αν και λόγω τραυματισμού δεν αγωνίστηκε.
Επίσης ήταν φιναλίστ του Τσάμπιονς Λιγκ της περιόδου 2000-2001 χάνοντας τον τίτλο από την Μπάγερν Μονάχου στο 'Τζιουζέπε Μεάτσα" στην διαδικασία των πέναλτι. Συνολικά είχε 302 συμμετοχές και 15 γκολ ενώ την περίοδο 2000-2001 είχε ανακηρυχθεί κορυφαίος αμυντικός από την UEFA.
Το καλοκαίρι του 2006, ο τότε αθλητικός διευθυντής της Βαλένθια, Αμεντέο Καρμπόνι, αρνήθηκε να του προσφέρει την πολυετή ανανέωση συμβολαίου που επιθυμούσε ο παίκτης. Ο Αγιάλα κατηγόρησε τη διοίκηση ότι αθέτησε τις υποσχέσεις της και παρότι έμεινε για να τιμήσει τον τελευταίο χρόνο του συμβολαίου του, η απόφασή του να αποχωρήσει ήταν οριστική.
Τον Φεβρουάριο του 2007, εκμεταλλευόμενος τον κανονισμό που του επέτρεπε να υπογράψει ως ελεύθερος σε άλλη ομάδα για το καλοκαίρι, ανακοίνωσε επίσημα ότι συμφώνησε για 3 χρόνια με τη γειτονική Βιγιαρεάλ.
Όμως και ενώ ο Αγιάλα ήταν στο Copa America το καλοκαίρι του 2007, η Ρεάλ Σαραγόσα πούλησε τον βασικό της κεντρικό αμυντικό, Γκάμπριελ Μιλίτο, στην Μπαρτσελόνα έναντι 20,5 εκατομμυρίων ευρώ. Έχοντας γεμάτα ταμεία και αναζητώντας απεγνωσμένα έναν αντικαταστάτη ηγέτη για την άμυνα, η Σαραγόσα πλησίασε τον Αγιάλα.
Στις 14 Ιουλίου 2007, μόλις λίγες ημέρες αφότου ο Αγιάλα έγινε και επίσημα παίκτης της Βιγιαρεάλ, η Σαραγόσα κατέβαλε ολόκληρη τη ρήτρα αποδέσμευσης ύψους 6 εκατομμυρίων ευρώ που υπήρχε στο συμβόλαιό του.
Ο Αγιάλα πήρε μεταγραφή από τη Βιγιαρεάλ στη Σαραγόσα χωρίς να προλάβει να φορέσει ποτέ τη φανέλα της Βιγιαρεάλ σε αγώνα ή έστω να κάνει μία προπόνηση με την ομάδα. Η διοίκηση και οι οπαδοί του «Κίτρινου Υποβρυχίου» έμειναν άναυδοι, είχαν θεωρήσει τη μεταγραφή του Αγιάλα ως μια τεράστια επιτυχία, καθώς τον πήραν δωρεάν από τη μεγάλη τους αντίπαλο, τη Βαλένθια και ξαφνικά έχασαν τον παίκτη πριν καν πατήσει το πόδι του στο προπονητικό κέντρο.
Παρότι η κίνηση ήταν 100% νόμιμη, αφού πληρώθηκε η ρήτρα, θεωρήθηκε «ανήθικη» για τα ποδοσφαιρικά δεδομένα της Ισπανίας. Ο Αγιάλα επικρίθηκε ότι χρησιμοποίησε τη Βιγιαρεάλ απλώς ως ενδιάμεσο σταθμό για να εξασφαλίσει ένα ακόμα πιο παχύ συμβόλαιο στη Σαραγόσα.
Όμως η πρώτη χρονιά δεν ήταν καθόλου καλή στην Αραγωνία αφου η ομάδα υποβιβάστηκε στην δεύτερη κατηγορία παρότι διέθετε ένα γεμάτο ρόστερ. Έμεινε και στην δεύτερη κατηγορία οδηγώντας την στην άμεση επιστροφή στην μεγάλη κατηγορία.
Ο χρόνος συμμετοχής του άρχισε να μειώνεται λόγω ηλικίας και τραυματισμών και τον Ιανουάριο του 2010, έχοντας χάσει τη θέση του στη βασική ενδεκάδα, έλυσε κοινή συναινέσει το συμβόλαιό του, ύστερα από 82 συμμετοχές και 4 γκολ.
Υπήρξε ανεπίσημο ενδιαφέρον από ομάδες μικρότερης δυναμικής στην Ισπανία και σε άλλα ευρωπαϊκά πρωταθλήματα. Ωστόσο, ο Αγιάλα είχε πάρει την οριστική απόφαση να επιστρέψει στην πατρίδα του μετά από 15 χρόνια απουσίας
η Ρίβερ Πλέιτ εξέτασε σοβαρά την επιστροφή του «Ratón» για να θωρακίσει την αμυντική της γραμμή, υπήρξαν επαφές, όμως η διοίκηση της Ρίβερ δεν προχώρησε σε επίσημη οικονομική προσφορά, γεγονός που απογοήτευσε τον παίκτη.
Η Ιντεπεντιέντε έκανε διερευνητικές κρούσεις προς την πλευρά του Αγιάλα, επιθυμώντας να προσθέσει την τεράστια εμπειρία του στο ρόστερ της. Η Ρασίνγκ ήταν η μόνη ομάδα που έκατσε σοβαρά στο τραπέζι με τον μάνατζέρ του και κατέθεσε επίσημη, δεσμευτική προσφορά.
Ο τότε τεχνικός της Ρασίνγκ Κλαούντιο Βίβας, ζήτησε επίμονα τον Αγιάλα από τη διοίκηση. Ήθελε έναν έμπειρο ηγέτη για να «συμμαζέψει» την άμυνα και να καθοδηγήσει τους νεότερους παίκτες. Ο πρόεδρος της Ρασίνγκ, Ροδόλφο Μολίνα, παρουσίασε ένα φιλόδοξο πλάνο στον Αγιάλα, η ομάδα είχε ήδη αποκτήσει σπουδαίους επιθετικούς (όπως ο Κλαούντιο Μπιέλερ και ο Γκαμπριέλ Χάουτσε) και ο Αγιάλα θεωρήθηκε το «τελευταίο κομμάτι του παζλ» για να πρωταγωνιστήσει ο σύλλογος.
Το πρώτο του παιχνίδι στις 27 Φεβρουαρίου 2010 απέναντι στην Ατλέτικο Τουκουμάν, ήττα με 6-2 χαρακτηρίστηκε καταστροφικό από τον Τύπο της εποχής, καθώς η έλλειψη ρυθμού του 37χρονου πλέον Αγιάλα ήταν εμφανής.
Μετά την απόλυση του προπονητή Κλάουντιο Βίβας και την έλευση του Μιγκέλ Άνχελ Ρούσο, ο Αγιάλα έχασε τη θέση του στην αρχική ενδεκάδα, ο Ρούσο προτίμησε νεότερους και πιο γρήγορους αμυντικούς, αφήνοντας τον Αγιάλα στον πάγκο.
Θα πραγματοποίησει 16 συμμετοχές και στις 30 Δεκεμβρίου 2010, θα ανακινώσει επίσημα ότι κρεμάει τα παπούτσια του σε ηλικία 37 ετών.
Το σώμα του δεν μπορούσε πλέον να ακολουθήσει τις απαιτήσεις του κορυφαίου επιπέδου, ενώ η έλλειψη αγωνιστικών κινήτρων και ο χρόνος που περνούσε στον πάγκο τον βοήθησαν να πάρει την οριστική απόφαση.
Ο Ντανιέλ Πασαρέλα στις 16 Νοεμβρίου του 1994 είναι αυτός που του έδωσε την ευκαιρία να κάνει ντεμπούτο με την Εθνική Αργεντινής σε φιλικό παιχνίδι στο Σαντιάγκο απέναντι στην Χιλή. Πήρε μέρος στο Κόπα Αμέρικα και τους Παναμερικανικούς Αγώνες όπου κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο το 1995, το αργυρό μετάλλιο στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Ατλάντα το 1996, και στην Γαλλία το 1998 πήρε το βάπτισμα του πυρός σε τελική φάση Παγκοσμίου Κυπέλλου.
Ήταν φιναλίστ του Copa America του 2004, και ένας από τους τρεις πάνω από 23 ετών που πήραν μέρος στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας το 2004 κατακτώντας μάλιστα το χρυσό μετάλλιο. Στην Γερμανία το 2006 αγωνίστηκε σε όλα τα παιχνίδια της διοργάνωσης πετυχαίνοντας μάλιστα και γκολ στον προημιτελικό απέναντι στους οικοδεσπότες που δεν στάθηκε ικανό να τους δώσει την πρόκριση στα ημιτελικά.
Τελευταία μεγάλη διοργάνωση στην οποία έλαβε μέρος ήταν το Copa America του 2007 όπου και πάλι έφτασε στον τελικό γνωρίζοντας όμως βαριά ήττα από την Βραζιλία με τον ίδιο μάλιστα να πετυχαίνει αυτογκόλ.
Μετά την λήξη του αγώνα που διεξήχθη στις 15 Ιουλίου στο Μαρακαίμπο ανακοίνωσε την απόσυρση του από την εθνική ομάδα. Συνολικά ο "El Raton(σ.σ. το ποντίκι)" αγωνίστηκε σε 115 παιχνίδια έκτος στην σχετική λίστα, πετυχαίνοντας και 7 γκολ.
Στις 21 Δεκεμβρίου του 2011 ανέλαβε διοικητικό πόστο ως ποδοσφαιρικός συντονιστής στην Ρασίγκ Κλάμπ, στο οποίο παρέμεινε έως τον Σεπτέμβριο του 2013 όταν άλλαξε η διοίκηση και έφυγε. Λίγους μήνες αργότερα θα προσληφθεί ως τεχνικός-αθλητικός διευθυντής στην Βαλένθια έχοντας υπο την ευθύνη του την Λατινική Αμερική και να ανακαλύψει νέα ταλέντα.
Η αλλαγή στο ιδιοκτησιακό καθεστώς τον Δεκέμβριο του 2015 στις "νυχτερίδες" έφεραν και πολλές ανακατατάξεις και ανάμεσα σε αυτές ήταν και ο Αγιάλα ο οποίος αποχώρησε απο τον ΄σύλλογο. Στις 10 Ιανουαριου του 2019 εντάχθηκε στο προπονητικό τιμ της εθνικής Αργεντινής ως βοηθός του Λιονέλ Σκαλόνι και το συμβόλαιο ολόκληρου του τεχνικού επιτελείου είχε επεκταθεί μέχρι και το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2026.
