Μαζί με τον Τεόφιλο Κουμπίγιας και τον Χουάν Κάρλος Ομπλίτας ο Ούγκο Σοτίλ αποτέλεσε την δύναμη πυρός της ομάδας του Περού στα Παγκόσμια Κύπελλα του 1970 και του 1978, ενώ άνηκε και στην ομάδα που κατέκτησε το Copa America του 1975. Παράλληλα αγωνίστηκε και στην Μπαρτσελόνα της δεκαετίας του '70 έχοντας συμπαίκτη τον μεγάλο Γιόχαν Κρόιφ.
Γεννήθηκε στις 18 Μαΐου του 1946 στην πόλη Ίκα αλλά όταν ήταν έφηβος η οικογένεια του μετακόμισε στην Λίμα. Μεγαλώνοντας σε πολύ φτωχικό περιβάλλον, ο Σοτίλ έκανε διάφορες δουλειές του δρόμου (όπως μικροπωλητής και κουβαλητής καφέ) για να στηρίξει την οικογένειά του. Παράλληλα, έπαιζε ποδόσφαιρο ξυπόλυτος στις γειτονιές, όπου διαμόρφωσε το χαρακτηριστικό, απρόβλεπτο στυλ παιχνιδιού του.
Εκεί ξεκίνησε να παίζει ποδόσφαιρο στην Club Gaillard, ερασιτεχνική ομάδα στην οποία αγωνίστηκε σε επίπεδο υποδομών και τοπικών πρωταθλημάτων πριν κάνει το μεγάλο άλμα. Το 1968 πραγματοποίησε το επαγγελματικό του ντεμπούτο με την Ντεπορτίβο Μιουνισιπάλ την οποία με 18 συμμετοχές και 10 γκολ την βοήθησε να ανέβει στην μεγάλη κατηγορία του περουβιανού πρωταθλήματος.
Το 1969 αναδείχθηκε καλύτερος ποδοσφαιριστής του Περού και στα πέντε χρόνια που έκατσε στην "Ακαδημία" την βοήθησε να βρίσκεται στις υψηλές θέσεις της βαθμολογίας συμπληρώνοντας 149 συμμετοχές και 68 γκολ.
Έχοντας ως παρακαταθήκη τον τίτλο του κορυφαίου Περουβιανού για το 1973 ο "El Cholo" πήρε μέρος στο παιχνίδι μεταξύ των All Stars Ευρώπης και Λατινική Αμερικής που διεξήχθη στο Καμπ Νου και εντυπωσίασε με την απόδοσή του πετυχαίνοντας και γκολ.
Η «βασίλισσα» είχε εξετάσει πολύ σοβαρά την περίπτωσή του, καθώς έψαχνε έναν Λατινοαμερικάνο σταρ για να απαντήσει στις μεταγραφικές κινήσεις της Μπαρτσελόνα. Ωστόσο, οι Καταλανοί κινήθηκαν με απόλυτη μυστικότητα και αστραπιαία ταχύτητα, προλαβαίνοντας τους Μαδριλένους.
Ιντερνασιονάλ και Σάο Πάολο (Βραζιλία): Λόγω του «χορευτικού» και απρόβλεπτου στυλ παιχνιδιού του, προσπάθησαν να τον δελεάσουν για να μετακομίσει στο κορυφαίο τότε πρωτάθλημα της Νοτίου Αμερικής.
Επίσης ύπήρξε φιλολογικό ενδιαφέρον από ιταλικούς συλλόγους, όμως η ιταλική ομοσπονδία είχε εκείνη την περίοδο αυστηρούς περιορισμούς και απαγορεύσεις στις μεταγραφές ξένων παικτών, γεγονός που πάγωσε κάθε επίσημη κρούση.
Ο Σοτίλ έχει διηγηθεί ότι μετά από έναν αγώνα με την Ντεπορτίβο Μουνισιπάλ, βρισκόταν στο σπίτι του πίνοντας μπίρες με φίλους. Ξαφνικά, χτύπησαν την πόρτα του ο προπονητής της Μπαρτσελόνα, Ρίνους Μίχελς, και ο πρόεδρος του συλλόγου, Αγκουστί Μοντάλ.
Οι διοικούντες της Μπαρτσελόνα του πρότειναν να ταξιδέψει αμέσως στην Ισπανία, ο Σοτίλ δέχτηκε χωρίς δεύτερη σκέψη, και η μεταγραφή ολοκληρώθηκε για ένα ποσό που άγγιζε τα 33 εκατομμύρια ισπανικέ πεσέτες.
Η Μπαρτσελόνα απέκτησε τον Σοτίλ ως τον πρώτο της ξένο παίκτη εκείνο το καλοκαίρι. Επειδή οι διαπραγματεύσεις για τον Γιόχαν Κρόιφ είχαν κολλήσει, οι Καταλανοί πίστευαν ότι ο Περουβιανός θα ήταν ο βασικός τους σταρ, προτού τελικά υπογράψει και ο Ολλανδός
Την περίοδο 1973-1974, είχε 34 συμμετοχές και 11 γκολ στην πρώτη του χρονιά σε όλες τις διοργανώσεις, βοηθώντας τους "μπλαουγκράνα" να φτάσουν στην κορυφή της Ισπανίας ύστερα από 14 χρόνια "ξηρασίας". Μάλιστα ο Σοτίλ έβαλε και αυτός το "λιθαράκι" του στην μεγαλειώδη εμφάνιση και την νίκη επί της Ρεάλ Μαδρίτης με 5-0 στο "Σαντιάγκο Μπερναμπέου" πετυχαίνοντας το πέμπτο γκολ.
Τα προβλήματα που αντιμετώπισε με το ποτό και την έντονη νυχτερινή ζωή, συν την προσθήκη του Γιόχαν Νέεσκενς τον άφησαν εκτός την σεζόν 1974-1975, όμως κατάφερε να επανέρθει δριμύτερος την σεζόν 1975-1976 χωρίς να έχει τα νούμερα της πρώτης σεζόν.
Την τελευταία χρονιά 1976-1977, ξεκίνησε σκοράροντας με εξαιρετική συχνότητα (4 γκολ σε 8 ματς), όμως τα εξωαγωνιστικά προβλήματα και η πειθαρχία του οδήγησαν τον σύλλογο να τον αποδεσμεύσει στα μισά της χρονιάς.
Στην πρωτεύουσα της Καταλονίας ειχε 68 συμμετοχές και 23 γκολ και στην συνεχεια η πιο επίσημη και οικονομικά ελκυστική πρόταση που είχε ο Σοτίλ για να παραμείνει στην Ευρώπη ήρθε από τη Γαλλία και την Παρί Σεν Ζερμέν.
Η γαλλική ομάδα, η οποία εκείνη την περίοδο προσπαθούσε να εδραιωθεί ως νέα δύναμη και έψαχνε λαμπερούς σταρ, προσέγγισε την πλευρά του Περουβιανού. Του προσέφεραν ένα εξαιρετικό συμβόλαιο για να μετακομίσει στο Παρίσι, θεωρώντας ότι η ποιότητά του θα άλλαζε επίπεδο τον σύλλογο.
Παρά το έντονο ενδιαφέρον των Γάλλων, ο Σοτίλ απέρριψε την πρόταση, όπως ομολόγησε αργότερα, ένιωθε ήδη κουρασμένος από την πίεση της Ευρώπης, ενώ η επιθυμία του να επιστρέψει κοντά στην οικογένειά του και στους φίλους του στο Περού ήταν πλέον αδιαπραγμάτευτη.
Καθώς το όνομά του παρέμενε «βαρύ» στη Νότια Αμερική, υπήρξαν διερευνητικές κρούσεις από συλλόγους της Κολομβίας, που τότε διέθεταν ισχυρή οικονομική επιφάνεια. Ο Σοτίλ τις έβαλε σε δεύτερη μοίρα, καθώς είχε ήδη πάρει την απόφασή του.
Η πρόταση που κέρδισε τον Σοτίλ δεν ήταν η πιο προσοδοφόρος οικονομικά, αλλά η πιο συναισθηματική. Η Αλιάνσα Λίμα, η ομάδα που υποστήριζε από μικρό παιδί, κινήθηκε αστραπιαία για να τον φέρει πίσω στο Περού.
Πανηγύρισε την κατάκτηση δύο πρωταθλημάτων το 1977 και το 1978, έχοντας 64 συμμετοχές και 35 γκολ, ενώ το 1978 οδήγησε την Αλιάνσα μέχρι τα ημιτελικά του Copa Libertadores. Μετά το άκρως επιτυχημένο πέρασμά του από την Αλιάνσα Λίμα, ο Σοτίλ, αν και βρισκόταν στη δύση της καριέρας του (33 ετών), παρέμενε ένα πολύ ελκυστικό όνομα.
Η Ιντεπεντιέντε Μεντεγίν του κατέθεσε μια εξαιρετική οικονομική πρόταση που δεν μπορούσε να αρνηθεί. Εκείνη την περίοδο στην Κολομβία αγωνίζονταν πολλοί κορυφαίοι Περουβιανοί ποδοσφαιριστές (όπως ο Σεζάρ Κουέτο και ο Γκιγιέρμο Λα Ρόσα) και αυτό το γεγονός έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην απόφασή του, καθώς ήξερε ότι θα προσαρμοζόταν εύκολα στο περιβάλλον.
Η άφιξή του στο Μεντεγίν προκάλεσε μεγάλο ενθουσιασμό στους φιλάθλους της ομάδας, οι οποίοι ανυπομονούσαν να δουν από κοντά τον παίκτη που κάποτε μεγαλουργούσε δίπλα στον Γιόχαν Κρόιφ στην Μπαρτσελόνα.
Ο Σοτίλ αγωνίστηκε στη Μεντεγίν μόνο για τη σεζόν του 1979, κατέγραψε 33 επίσημες εμφανίσεις στο πρωτάθλημα Κολομβίας και σημείωσε 8 γκολ. Παρά τις σκόρπιες στιγμές της αδιαμφισβήτητης κλάσης του και της μοναδικής του τεχνικής, ο Σοτίλ δεν κατάφερε να πιάσει τα στάνταρ της προηγούμενης διετίας.
Η φυσική του κατάσταση είχε αρχίσει να υποχωρεί αισθητά, ενώ τα γνωστά προβλήματα φυσικής κατάστασης και πειθαρχίας εκτός γηπέδου επηρέασαν τη σταθερότητά του και μετά το τέλος της σεζόν του 1979, η διοίκηση της Μεντεγίν και ο παίκτης αποφάσισαν να μην ανανεώσουν τη συνεργασία τους.
Μετά την ξαφνική αποχώρησή του από την Ιντεπεντιέντε Μεντεγίν στα τέλη του 1979, ο Σοτίλ βρέθηκε χωρίς συμβόλαιο. Έχοντας ξοδέψει μεγάλο μέρος της περιουσίας του από τα χρόνια της Ευρώπης, χρειαζόταν άμεσα χρήματα
Οι μεγάλες ομάδες του Περού δίσταζαν να του προσφέρουν συμβόλαιο, καθώς η φυσική του κατάσταση είχε πέσει αισθητά και οι εξωαγωνιστικές του ατασθαλίες είχαν γίνει γνωστές. Η Εσπουλίν του προσέφερε την ευκαιρία να προπονείται, να παίζει σε τοπικά/φιλικά τουρνουά και να αμείβεται, περιμένοντας μια πρόταση για να επιστρέψει στο κορυφαίο επίπεδο.
Μετά το ερασιτεχνικό πέρασμά του από την Εσπουλίν, πολλοί θεωρούσαν τον Σοτίλ «τελειωμένο». Η Μουνισιπάλ όμως του πρόσφερε συμβόλαιο το 1981 και παρά τα προβλήματα φυσικής κατάστασης, η κλάση του βοήθησε την ομάδα να πραγματοποιήσει μια εκπληκτική χρονιά, τερματίζοντας στη 2η θέση του πρωταθλήματος χάνοντας τον τίτλο οριακά από τη Μελγκάρ.
Η Μουνισιπάλ παραχώρησε ως «δανεικό» τον Σοτίλ για ένα μόνο παιχνίδι στην Ουνιβερσιτάριο ντε Ντεπόρτες, προκειμένου να αγωνιστεί σε ένα σπουδαίο φιλικό γκαλά στη Λίμα κόντρα στην Μπόκα Τζούνιορς του Ντιέγκο Μαραντόνα. Ο Σοτίλ μάγεψε το κοινό, θυμίζοντας τις παλιές καλές μέρες του.
Η πεόμνεη σεζόν ήταν πιο δύσκολη. Λόγω τραυματισμών και εξωαγωνιστικών θεμάτων, έπαιξε σε μόλις 10 ματς (σκοράροντας 3 γκολ) και σΣτο τέλος της χρονιάς, ανακοίνωσε την απόσυρσή του από το επαγγελματικό ποδόσφαιρο, κλείνοντας ιδανικά τον κύκλο του στην ομάδα που τον ανέδειξε, προτού επιστρέψει εκπληκτικά στην ενεργό δράση δύο χρόνια αργότερα (1984) για χάρη της Λος Εσπαρτάνος.
Είχε ξοδέψει σχεδόν όλη την τεράστια περιουσία που είχε δημιουργήσει κατά τη διάρκεια των χρυσών χρόνων του στην Μπαρτσελόνα και την Αλιάνσα Λίμα, λόγω της πολυτελούς ζωής, των κακών επενδύσεων και των εξωαγωνιστικών του εθισμών. Στα 35 του χρόνια, χρειαζόταν επειγόντως ένα σταθερό εισόδημα για να ζήσει την οικογένειά του.
Ο πρόεδρος και κύριος χρηματοδότης της νεοσύστατης τότε ομάδας Λος Εσπαρτάνος ήταν στενός προσωπικός φίλος του Σοτίλ. Όταν η ομάδα κέρδισε την ιστορική άνοδο στην Α' Κατηγορία του Περού ο πρόεδρος του πρόσφερε ένα πολύ καλό συμβόλαιο, πείθοντάς τον ότι το ποδόσφαιρο του Περού είχε ακόμα ανάγκη τη μαγεία του.
Το project των Εσπαρτάνος του έδωσε την ευκαιρία όχι μόνο να παίξει ξανά, αλλά και να ξεκινήσει τη μετάβασή του στην προπονητική. Λειτούργησε ως παίκτης-προπονητής, καθοδηγώντας τους νεότερους ποδοσφαιριστές μέσα και έξω από τις γραμμές του γηπέδου.
Η επιστροφή του αποδείχθηκε άκρως επιτυχημένη για τα δεδομένα του συλλόγου, καθώς με τον Σοτίλ ως ηγέτη, η μικρή επαρχιακή ομάδα των Εσπαρτάνος κατάφερε να τερματίσει στην 6η θέση του εθνικού πρωταθλήματος το 1984, πραγματοποιώντας την καλύτερη πορεία της ιστορίας της.
Μετά την εκπληκτική πορεία του 1984-1985, ο σύλλογος άρχισε να αντιμετωπίζει σοβαρά οικονομικά προβλήματα, αδυνατώντας να καλύψει τα συμβόλαια των μεγάλων αστέρων του, συμπεριλαμβανομένου και του Σοτίλ.
Κατά τη διάρκεια του 1985, ο Αργεντινός προπονητής της ομάδας, Βίτο Ανδρές Μπάρτολι, παραιτήθηκε. Ο Σοτίλ κλήθηκε να αναλάβει καθήκοντα παίκτη-προπονητή. Η διπλή αυτή ευθύνη, σε συνδυασμό με τη διοικητική αστάθεια, τον κούρασε πνευματικά και βλέποντας την κατάσταση στους Εσπάρτανος, η ομάδα Ντεπορτίβο Χουνίν τον προσέγγισε για τη σεζόν του 1986.
Του προσέφερε επίσημα τη θέση του πρώτου προπονητή, δίνοντάς του παράλληλα και δελτίο ποδοσφαιριστή (ώστε να αγωνίζεται όποτε εκείνος ήθελε). Αυτή η μετακίνηση σήμανε το τέλος της παρουσίας του στο Πακασμάγιο.
Μάλιστα, με τη φανέλα της Ντεπορτίβο Χουνίν το 1986, αγωνίστηκε σε ένα και μοναδικό επίσημο ματς κόντρα στη Λεόν ντε Ουάνουκο, το οποίο αποτέλεσε και το τελευταίο επίσημο παιχνίδι της μυθικής του καριέρας
Στις 4 Φεβρουαρίου του 1970 στην Λίμα απέναντι στην Βουλγαρία σε φιλικό παιχνίδι πραγματοποίησε το ντεμπούτο του με την εθνική ομάδα της χώρας του. Στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1970 στο Μεξικό αγωνίστηκε και στα τέσσερα παιχνίδια ερχόμενος κατά κύριο λόγο από τον πάγκο.
Αναδείχθηκε Πρωταθλητής Νοτίου Αμερικής το 1975 έστω και αν αγωνίστηκε μόνο σε ένα παιχνίδι στον τελικό απέναντι στην Κολομβία στο ουδέτερο Καράκας πετυχαίνοντας μάλιστα το γκολ που έκρινε την αναμέτρηση και τον τίτλο.
Μάλιστα ο Σοτίλ "παράκουσε" την διοίκηση της Μπαρτσελόνα η οποία δεν του είχε δώσει την άδεια για να αγωνιστεί, εντούτοις χωρίς να το γνωρίζει κανείς και εκμεταλλευόμενος το γεγονός ότι δεν υπήρχε αγωνιστική δραστηριότητα έβγαλε κανονικά αεροπορικό εισιτήριο για την πρωτεύουσα της Βενεζουέλας έτσι ώστε να ενσωματωθεί με τους υπολοίπους.
Μάλιστα ο Σοτίλ "παράκουσε" την διοίκηση της Μπαρτσελόνα η οποία δεν του είχε δώσει την άδεια για να αγωνιστεί, εντούτοις χωρίς να το γνωρίζει κανείς και εκμεταλλευόμενος το γεγονός ότι δεν υπήρχε αγωνιστική δραστηριότητα έβγαλε κανονικά αεροπορικό εισιτήριο για την πρωτεύουσα της Βενεζουέλας έτσι ώστε να ενσωματωθεί με τους υπολοίπους.
Αγωνίστηκε ως αλλαγή σε τέσσερα παιχνίδια στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1978 στην Αργεντινή χωρίς να πετύχει κάποιο τέρμα, και πραγματοποίησε την τελευταία του εμφάνιση στις 8 Αυγούστου του 1979 στο Κίτο σε φιλικό παιχνίδι απέναντι στο Εκουαδόρ. Συνολικά φόρεσε την φανέλα της σε 62 παιχνίδια πετυχαίνοντας 18 γκολ που τον φέρνει πέμπτο στην σχετική λίστα.
Πολλοί τον παρομοίαζαν με τον Τζόρτζ Μπέστ για το γεγονός ότι και αυτός όπως και ο Βορειοιρλανδός είχε προβλήματα με το αλκοόλ και ουσιαστικά έβαλε πρόωρο τέλος στην καριέρα του. Άλλωστε στην πατρίδα του πάντα υπήρχε το δίλημμα εάν αυτός η ο Κουμπίγιας ήταν ο καλύτερος ποδοσφαιριστής της χώρας, στην δεκαετία του '70.
Μετά την ολοκλήρωση της καριέρας του ανέλαβε τεχνικός διευθυντής στην τελευταία του ομάδα την Ντεπορτίβο Χούνιν, την Ντεπορτίβο Μιουνισιπάλ αλλά και τους Los Spartanos de Pacasmayo. Εργάστηκε κυρίως σε ομάδες της δεύτερης κατηγορίας όπως την Ντεπορτίβο Αβιασόν κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1990 στη Β' Κατηγορία του Περού.
Δούλεψε σε διάφορους συλλόγους που αγωνίζονταν στο Copa Perú (την αντίστοιχη Γ' Εθνική/ερασιτεχνικό πρωτάθλημα της χώρας), προσπαθώντας να βοηθήσει επαρχιακές ομάδες να αναδειχθούν. Ο Σοτίλ επέστρεψε στην Ντεπορτίβο Μουνισιπάλ αναλαμβάνοντας ρόλο επικεφαλής προπονητή στα τμήματα υποδομής και στις ακαδημίες νέων.
Για πολλά χρόνια, αφιερώθηκε στο να εντοπίζει νεαρά ταλέντα από τις φτωχογειτονιές της Λίμα —όπως ακριβώς ξεκίνησε και ο ίδιος και να τους διδάσκει τα μυστικά της μπάλας και της περίφημης ντρίμπλας του.
Η προπονητική του καριέρα δεν απογειώθηκε ποτέ σε κορυφαίο επίπεδο συλλόγων, καθώς ο «Τσόλο» προτιμούσε πάντα ένα πιο ελεύθερο και λιγότερο πιεστικό περιβάλλον, μακριά από το άγχος του πρωταθλητισμού στην Α' Κατηγορία.
Παράλληλα από το 2002 ξεπερνώντας τα προβλήματα που αντιμετώπιζε με το ποτό εκτελούσε χρέη καθηγητή μαθαίνοντας στα παιδιά τι εστί ποδόσφαιρο. Το 2005 το επίσημο κλαμπ οπαδών της Μπαρτσελόνα στην Λίμα τον ανακήρυξε ως το πρώτο επίσημο μέλος της.
To 2016 η επίσημη Μπαρτσελόνα τον όρισε πρεσβευτή της στην χώρα, ενώ το 2018 η ιστοσελίδα goal.com τον ανέδειξε ως τον 4ο κορυφαίο σκόρερ της δεκαετίας του '70. Η πόλη στην οποία γεννήθηκε έδωσε το όνομά του σε στάδιο στην συνοικία Parcona.
Τον Νοέμβριο είχε παρευρεθεί στην Βαρκελώνη, στους εορτασμούς της Μπαρτσελόνα για τα 125 χρόνια απο την ίδρυση της, αλλά στις 19 Δεκεμβρίου του 2024, εισήχθη στην εντατική του Hospital Dos de Mayo της Λίμα με πολλαπλή οργανική ανεπάρκεια με συνέπεια να υποστεί σηπτικό σοκ.
Λίγες ημέρες αργότερα στις 30 Δεκεμβρίου σε ηλικία 75 ετών έφυγε απο την ζωή, λόγω κυκλοφορικού σοκ με νεφρική και ηπατική ανεπάρκεια όπως ανέφερε χαρακτηριστικά το νοσοκομείο.
Η Μπαρτσελόνα εξέδωσε άμεσα επίσημη ανακοίνωση, χαρακτηρίζοντάς τον «αγαπημένο παιδί του Camp Nou» και έναν από τους κορυφαίους Νοτιοαμερικανούς παίκτες της γενιάς του. Στους αγώνες του συλλόγου τηρήθηκε ενός λεπτού σιγή, ενώ οι φίλαθλοι και τα ισπανικά μέσα ενημέρωσης θυμήθηκαν με συγκίνηση τη μυθική του συνεργασία με τον Γιόχαν Κρόιφ.
Η FIFA τον τίμησε με ειδικό αφιέρωμα στην επίσημη σελίδα της, εξαίροντας την προσφορά του στη «χρυσή γενιά» του Περού της δεκαετίας του 1970 και μνημονεύοντας το ιστορικό του γκολ στον τελικό του Κόπα Αμέρικα 1975
Το Υπουργείο Υγείας και η Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία του Περού εξέφρασαν τα βαθύτατα συλλυπητήριά τους, χαρακτηρίζοντάς τον «αιώνιο είδωλο». Η σορός του τέθηκε σε λαϊκό προσκύνημα, επιτρέποντας σε χιλιάδες φιλάθλους όλων των ομάδων να αποχαιρετήσουν τον άνθρωπο που αποτέλεσε το μεγαλύτερο σύμβολο του λαϊκού ποδοσφαίρου της χώρας.
Οι δύο μεγάλες του αγάπες στο Περού, η Ντεπορτίβο Μουνισιπάλ και η Αλιάνσα Λίμα, διοργάνωσαν ειδικές τελετές μνήμης. Οι παλαιμάχοι συμπαίκτες του (όπως ο Τεόφιλο Κουμπίγιας) τον αποκάλεσαν αδελφό τους, τονίζοντας ότι η απλότητα και το χαμόγελό του θα μείνουν ανεξίτηλα.
ό
