Αναμφίβολα ο κορυφαίος Βούλγαρος ποδοσφαιριστής όλων των εποχών. Ο Χρίστο Στόιτσκοφ περι ου ο λόγος αποτέλεσε την δεκαετία του '90 έναν απο τους κορυφαίους μεσοεπιθετικούς του πλανήτη, με σημαντικές επιτυχίες κυρίως στην Μπαρτσελόνα.
Γεννήθηκε στις 8 Φεβρουαρίου του 1966 στο Πλόβντιβ και απο πολύ μικρή ηλικία ξεκίνησε να παίζει ποδόσφαιρο στην FC Maritsa για να συνεχίσει στην ομάδα του εργαστηρίου "Γιούρι Γκαγκάριν", την USM με 16 συμμετοχές και 3 γκολ και στην Hebros το καλοκαίρι του 1982.
Στην πρώτη του χρονιά είχε σε 11 παιχνίδια 4 γκολ, στην δε δεύτερη σε 21 παιχνίδια πέτυχε 10 γκολ. Οι εμφανίσεις του θα προσελκύσουν το ενδιαφέρον της Μπότεφ η οποία θα τον δοκιμάσει δύο εβδομάδες αλλά δεν θα πείσει τον τότε διευθυντή της ομάδας Βίντεν Αποστόλοφ.
Με την Hebros θα πραγματοποιήσει πολύ καλές εμφανίσεις στο κύπελλο της περιόδου 1984-1985 όταν και με δικά του γκολ έφτασε μέχρι τους "16" όταν και αποκλείστηκε απο την Λέφσκι. Η άλλη ομάδα της πρωτεύουσας η ΤΣΣΚΑ θα κάνει κίνηση για να τον αποκτήσει τον Ιανουάριο του 1985.
Οι δύο ομάδες θα συναντηθούν στον τελικό όπου εκεί ο Στοίτσκοφ θα δείξει στοιχεία του οξύθυμου χαρακτήρα που τον διακατείχε. Σε έναν επεισοδιακό τελικό πήρε μέρος σε σύρραξη στο 78ο λεπτό με συνέπεια τις επόμενες ημέρες να του επιβληθεί ποινή αποκλεισμού απο το ποδόσφαιρο εφ' όρου ζωής.
Εν τέλει η ποινή του Στόιτσκοφ απο αποκλεισμό εφ'όρου ζωής μετατράπηκε σε αποκλεισμό ενός έτους απο κάθε ποδοσφαιρική δραστηριότητα με συνέπεια να χάσει το μεγαλύτερο μέρος της σεζόν 1985-1986, επέστρεψε στην δράση στις 30 Απριλίου του 1986 κόντρα στην Σλίβεν για το Κύπελλο.
Την επόμενη σεζόν κατέκτησε το ντάμπλ ενώ και το Κύπελλο του 1985 που τότε η ομοσπονδία ουσιαστικά τον ακύρωσε λίγα χρόνια αργότερα της απονεμήθηκε κανονικά.
Κατέκτησε 2 ακόμα Πρωταθλήματα το 1989 και το 1990, 2 Κύπελλα το 1988 και το 1989 και το Σούπερ Καπ το 1989, έχοντας 162 συμμετοχές και 111 γκολ, πρώτος σκόρερ το 1988 και το 1989, ενώ το 1990 μάλιστα με 38 γκολ πήρε το "Χρυσό Παπούτσι".
Οι εμφανίσεις του κόντρα στην Μπαρτσελόνα στο Κύπελλο Πρωταθλητριών κέντρισαν το ενδιαφέρον των Καταλανών οι οποίοι ξόδεψαν το ποσό των 4,5 εκατομμυρίων δολαρίων για να τον φέρουν στην Βαρκελώνη.
Άν και το ξεκίνημα ήταν επεισοδιακό αφού μόλις την πρώτη χρονιά έχασε δύο μήνες ως τιμωρία γιατί πάτησε το πόδι διαιτητή στον πρώτο τελικό του Ισπανικού Σούπερ Καπ, προλαβαίνοντας πάντως να σκοράρει 20 γκολ, 14 στο Πρωτάθλημα και 6 στην Ευρώπη.
Η ποιότητα του όμως ήταν τέτοια που αποτέλεσε βασικό στέλεχος της ομάδας που δημιούργησε ο Γιόχαν Κρόιφ κατακτώντας 4 Πρωταθλήματα το 1991, το 1992, το 1993 και το 1994, 2 Σούπερ Καπ το 1992 και το 1994 αλλά κυρίως το Κύπελλο Πρωταθλητριών το 1992 στο "Γουέμπλει" στο Λονδίνο κόντρα στην Σαμπντόρια, ενώ ήταν φιναλίστ δύο χρόνια αργότερα στο Ολυμπιακό Στάδιο της Αθήνας.
Όμως το καλοκαίρι του 1995 θα έρθει σε κόντρα με τον Γιόχαν Κρόιφ και θα ζητήσει να φύγει ύστερα απο 214 παιχνίδια και 108 γκολ. Οι Βαυαροί κινήθηκαν πολύ ζεστά αμέσως μόλις ο Στόιτσκοφ δήλωσε ότι φεύγει από τη Βαρκελώνη, ήθελαν να τον εντάξουν στην επίθεσή τους, όμως η προοπτική του ιταλικού πρωταθλήματος, που τότε μεσουρανούσε, κέρδισε τον παίκτη.
Η έλευση του Μάσιμο Μοράτι στην προεδρία των «νερατζούρι» εκείνο το καλοκαίρι έφερε ένα μπαράζ προτάσεων για τους κορυφαίους παίκτες του κόσμου, προσέγγισε την πλευρά του Στόιτσκοφ, αλλά οι διαπραγματεύσεις δεν τελεσφόρησαν.
Ο Παναθηναϊκός έκανε μια ιστορική οικονομική υπέρβαση, καταθέτοντας μια μυθική πρόταση στον Βούλγαρο σταρ. Όπως έχει αποκαλύψει ο ίδιος ο Στόιτσκοφ σε μεταγενέστερες συνεντεύξεις του, ο Παναθηναϊκός του πρόσφερε πάρα πολλά χρήματα, αλλά ο ίδιος προτίμησε να αγωνιστεί στο κορυφαίο επίπεδο της Ιταλίας.
Η Παρί Σεν Ζερμέν έψαχναν έναν παγκόσμιας κλάσης επιθετικό για να κάνει τη διαφορά στην Ευρώπη και εξέτασαν σοβαρά την περίπτωσή του, χωρίς όμως να προχωρήσουν σε επίσημη συμφωνία με την Μπαρτσελόνα.
Η Πάρμα εκείνη την εποχή ήταν μία από τις λεγόμενες «Επτά Αδελφές» του ιταλικού ποδοσφαίρου, έχοντας τεράστια οικονομική δύναμη λόγω της εταιρείας Parmalat. Πλήρωσε στην Μπαρτσελόνα περίπου 11 εκατομμύρια ευρώ (6,5 εκατομμύρια λίρες της εποχής) για να τον κάνει δικό της, προσφέροντας στον Στόιτσκοφ την ευκαιρία να αποδείξει την αξία του στο πιο ανταγωνιστικό πρωτάθλημα του πλανήτη.
Για να χωρέσει ο Στόιτσκοφ που ήρθε ως κάτοχος της Χρυσής Μπάλας στην ενδεκάδα, ο Σκάλα αναγκάστηκε να αλλάξει το πετυχημένο 5-3-2 της Πάρμα σε 4-3-3. Αυτή η αλλαγή ανάγκασε τον Τζόλα να μετατοπιστεί από την αγαπημένη του θέση στον άξονα και να παίζει ως αριστερός εξτρέμ, κάτι που περιόρισε τη δημιουργικότητά του και τον δυσαρέστησε.
Όπως έχουν δηλώσει εκ των υστέρων παίκτες εκείνης της ομάδας όπως ο Λορέντσο Μινότι, η παρουσία του Στόιτσκοφ, παρά την τεράστια κλάση του, «χάλασε» τις ισορροπίες της ομάδας. Ετσι ύστερα απο 30 παιχνίδια και 7 γκολ θα επιστρέψει εκ νέου στην Μπαρτσελόνα.
Εκεί θα παραμείνει για άλλα δύο χρόνια κατακτώντας 1 Πρωτάθλημα το 1998, 1 Κύπελλο το 1997, το Σούπερ Καπ του 1996, το Κύπελλο Κυπελλούχων κόντρα στην Παρί Σεν Ζερμέν στο "Ντε Κάιπ" του Ρότερνταμ και το Ευρωπαϊκό Σούπερ Καπ κόντρα στην Μπορούσια Ντόρτμουντ, έχοντας στο δεύτερο αυτό πέρασμα 41 συμμετοχές και 9 τέρματα.
Ύστερα απο 18 χρόνια θα επιστρέψει στην Βουλγαρία για την ΤΣΣΚΑ Σόφιας ως δανεικός αλλά θα παίξει μόνο σε 5 παιχνίδια πετυχαίνοντας 2 γκολ, αφού θα έρθει σε κόντρα με τους συμπαίκτες του Τριφόν Ιβανόφ και Εμίλ Κονσταντίνοφ.
Το ιαπωνικό πρωτάθλημα βρισκόταν σε τεράστια οικονομική άνοδο και προσέλκυε πολλούς ελίτ παίκτες της εποχής. Ο Στόιτσκοφ είχε ήδη δεχτεί κρούσεις και επίσημη πρόταση από την Κασίβα Ρέισολ, την οποία είχε αποφασίσει να αποδεχτεί.
Η πρόταση της Αλ Νασρ λειτούργησε απλώς ως ένα «διάλειμμα» λίγων ημερών πριν μετακομίσει μόνιμα στην Ασία. Μεσαίες ομάδες της La Liga είχαν βολιδοσκοπήσει τις προθέσεις του, καθώς η εμπειρία του στο ισπανικό ποδόσφαιρο ήταν τεράστια, όμως καμία δεν μπορούσε να ανταγωνιστεί τα οικονομικά πακέτα της Ασίας.
Είχε δεχτεί τις πρώτες διερευνητικές κρούσεις από την Αμερική όπου τελικά αγωνίστηκε αργότερα, το 2000, με τους Σικάγο Φάιρ, καθώς το MLS έψαχνε είδωλα για να προωθήσει το άθλημα. Η Άλ Νάσρ ομάδα της Σαουδικής Αραβίας χρειαζόταν έναν παγκόσμιας κλάσης παίκτη για να εξασφαλίσει το τρόπαιο και του πρόσφερε το εξωπραγματικό ποσό των 200.000 δολαρίων για να παίξει μόνο στον ημιτελικό και τον τελικό.
Ο Στόιτσκοφ δέχτηκε την πρόταση-αστραπή των Σαουδαράβων, πήγε στο Ριάντ, κέρδισε πέναλτι και έδωσε ασίστ στον ημιτελικό, και στη συνέχεια σκόραρε το μοναδικό γκολ στον τελικό κόντρα στη Σουγόν της Νότιας Κορέας.
Αμέσως μετά την Αλ Νασρ, μετακόμισε στο ιαπωνικό πρωτάθλημα στην Κασίβα Ρεισόλ και η πρόταση των Ιαπώνων περιελάμβανε ένα εξαιρετικά υψηλό συμβόλαιο για τα δεδομένα της εποχής. Εκεί παρέμεινε για περίπου έναν χρόνο (1998-1999), σημειώνοντας 13 γκολ σε 29 εμφανίσεις και κατακτώντας το Κύπελλο.
Οι καλές του εμφανίσεις στην Ιαπωνία προσέλκυσαν το ενδιαφέρον ομάδων από το αναπτυσσόμενο Major League Soccer (MLS) των Ηνωμένων Πολιτειών. Το καλοκαίρι του 2000 αποδέχθηκε την πρόταση των Chicago Fire, όπου αγωνίστηκε με επιτυχία και κατέκτησε το Κύπελλο και σε 68 συμμετοχές είχε 22 τέρματα
Ο τελευταίος σταθμός της ποδοσφαιρικής του καριέρας το 2003 ήταν η DC United, πριν αποσυρθεί οριστικά από την ενεργό δράση με 36 συμμετοχές και 6 τέρματα.
Στις 23 Σεπτεμβρίου του 1987 στην Σόφια κόντρα στο Βέλγιο για τα προκριματικά του EURO 1988 έκανε ντεμπούτο στην εθνική Βουλγαρίας. Η πρώτη του μεγάλη διοργάνωση ήρθε εφτά χρόνια αργότερα στο Παγκόσμιο Κύπελλο των Ηνωμένων Πολιτειών το 1994. Ηγήθηκε της προσπάθειας των Βαλκάνιων που έφτασαν μέχρι τα ημιτελικά όπου αποκλείστηκαν απο την Ιταλία καταλαμβάνοντας τελικά την 4η θέση.
Ο Στόιτσκοφ αναδείχθηκε πρώτος σκόρερ με 6 τέρματα μαζί με τον Ρώσο Όλεγκ Σαλένκο, σκοράροντας σε όλα τα ματς πλην της πρεμιέρας με την Νιγηρία και του μικρού τελικού απέναντι στην Σουηδία. Θα αναδειχθεί στην καλύτερη ομάδα του τουρνουά, τρίτος καλύτερος παίκτης της διοργάνωσης και ουσιαστικά αυτές οι εμφανίσεις θα του δώσουν και την Χρυσή Μπάλα του 1994, ενώ το 1992 ήταν στην δεύτερη θέση πίσω απο τον Μάρκο Φαν Μπάστεν
Αγωνίστηκε στο EURO 1996 στα γήπεδα της Αγγλίας και όταν η Βουλγαρική Ομοσπονδία απέλυσε τον Ντίμιταρ Πένεφ, ο Στόιτσκοφ αποφάσισε να απέχει απο τις δραστηριότητες της ομάδας για περίπου ένα χρόνο
Τελικά επέστρεψε στις 8 Ιουνίου του 1997 σε παιχνίδι για τα προκριματικά του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 1998, στο Μπούργκας κόντρα στο Λουξεμβούργο. Η Βουλγαρία θα προκριθεί στην τελική φάση στα γήπεδα της Γαλλίας, και στις 9 Ιουνίου του 1999 κόντρα στην Αγγλία για τα προκριματικά του EURO 2000 πραγματοποίησε την 83η και τελευταία του παρουσία έχοντας πετύχει 37 τέρματα.
Αφότου κρέμασε τα ποδοσφαιρικά του παπούτσια ανέλαβε πόστο στην Μπαρτσελόνα ως προπονητής των επιθετικών, όταν μετά τον αποκλεισμό απο την πρώτη φάση του EURO 2004 ο Πλάμεν Μαρκόφ παραιτήθηκε και του προτάθηκε να αναλάβει την τεχνική ηγεσία της εθνικής με τον Στόιτσκοφ να την αποδέχεται στις 15 Ιουλίου του 2004.
Όμως τα πράγματα δεν εξελίχθηκαν καθόλου καλά αφού ο οξύθυμος χαρακτήρας του έκανε και πάλι την εμφάνιση του. Στις 5 Σεπτεμβρίου του 2005 κόντρα στην Σουηδία αποβλήθηκε γιατί πρόσβαλε τον διαιτητή, ενώ και οι σχέσεις του με τους ποδοσφαιριστές του ήταν στο χειρότερο τους σημείο.
Αρκετοί λόγω προσωπικών διαφορών αρνιόντουσαν να να πηγαίνουν στα προσκλητήρια της εθνικής και το αποκορύφωμα ήρθε στις 12 Οκτωβρίου του 2006, ο αρχηγός της ομάδας Στίλιαν Πετρόφ ανακοίνωσε ότι όσο είναι προπονητής ο Στόιτσκοφ δεν πρόκειται να ξανααγωνιστεί με την εθνική.
Μερικούς μήνες αργότερα πάντως ο Πετρόφ ανακάλεσε την απόφαση του μιας και οι δύο άνδρες συζήτησαν για να λύσουν τις διαφορές τους. Πάντως τα αποτελέσματα δεν ήταν ενθαρρυντικά αφού η Βουλγαρία δεν μπόρεσε να προκριθεί ούτε στο Παγκόσμιο Κύπελλο της Γερμανίας το 2006 ούτε στο EURO 2008 σε Ολλανδία και Βέλγιο.
Έτσι στις 10 Απριλίου του 2007, η Βουλγαρική Ομοσπονδία ανακοίνωσε ότι αποδέχεται την παραίτηση του απο την τεχνική ηγεσία της βαλκανικής χώρας. Συνολικά σε 29 παιχνίδια είχε 13 νίκες, 11 ισοπαλίες και 5 ήττες.
Θα έχει ένα σύντομο πέρασμα απο την Θέλτα απο τον Απρίλιο έως τις 8 Οκτωβρίου του 2007 όπου σε 17 αγώνες είχε 7 νίκες, 1 ισοπαλία και 9 ήττες και οι Μαμελόντι Σάντοους στην Νότια Αφρική απο τις 29 Ιουνίου του 2009 έως τις 16 Μαρτίου του 2010 όπου σε 30 παιχνίδια, είχε 16 νίκες, 8 ισοπαλίες και 6 ήττες.
Το 2011 θα συζητήσει με την ποδοσφαιρική ομοσπονδία του Βιετνάμ, ενώ το 2012 θα εργαστεί ως σύμβουλος στην Ροστόφ. Στις 5 Ιανουαρίου του 2012 θα αναλάβει την Λίτεξ Λόβετς στην οποία θα παραμείνει μέχρι τις 31 Μαϊου του 2013 έχοντας σε 54 παιχνίδια, 30 νίκες, 10 ισοπαλίες και 14 ήττες ενώ αναδείχθηκε κορυφαίος προπονητής της κατηγορίας απο τους ποδοσφαιριστές.
Στις 5 Ιουνίου του 2013 θα δεχτεί να αναλάβει την ΤΣΣΚΑ Σόφιας, όμως δεν θα προλάβει να την κοουτσάρει σε κάποιο επίσημο παιχνίδι ακόμα και φιλικό, αφού ύστερα απο ένα μήνα στις 8 Ιουλίου θα αποχωρήσει.
Το 2011 ορίστηκε ως επίτιμος πρόξενος της Βουλγαρίας στην Βαρκελώνη θέση απο την οποία παύθηκε τον Οκτώβριο του 2017 ύστερα απο αίτημα της ισπανικής κυβέρνησης λόγω της κριτικής που της άσκησε όσον αφορά το δημοψήφισμα που διεξαγόταν στην Καταλωνία για την ανεξαρτησία η όχι της περιοχής απο την υπόλοιπη Ισπανία.
Το 2013 κατηγορήθηκε ότι αγόρασε 150.000 τόνους ξύλου για λογαριασμό άλλης εταιρίας, μετά την παρέλευση της ημερομηνίας της δημοπρασίας. Τον Νοέμβριο του 2011 θα λάβει απο το πανεπιστήμιο του Πλόβντιβ ειδικό βραβείο για την προσφορά του, ενώ τον Μάιο του 2016 θα τιμηθεί με ειδικό μετάλλιο απο τον πρόεδρο της χώρας Ρόσεν Πλεβνέλιεφ. Το 2018 θα εκδοθεί η αυτοβιογραφία του με τον τίτλο: "Χρίστο Στόιτσκοφ, η ιστορία" .
